De Nonverbale Leerstoornis (NLD)

Kinderen met NLD  hebben op hun intelligentieprofiel een enorm verschil tussen verbale en performale testscores. De verbale testscores liggen hoog, de performale laag. Ze zijn dus behoorlijk taalvaardig, maar als het op uitvoeren of handelen aankomt lukt het niet. Een belangrijk gevolg hiervan is dat ze hoger ingeschat worden dan eigenlijk passend zou zijn. 

Symptomen van NLD

Kinderen met NLD lijken heel wat te kunnen, maar als het er op aan komt valt het altijd weer tegen. Dit werkt bij de omgeving een wat minder positieve benadering in de hand. Men zou de indruk krijgen dat ze gemakzuchtig of onwillig zijn, vooral omdat het vaak om vrij simpele handelingen gaat. Het kind zelf ondergaat een soortgelijk proces. Telkens weer valt het zichzelf tegen en krijgt het niet voor elkaar wat anderen gemakkelijk doen. Dit terwijl de verwachting van eigen mogelijkheden hoger ligt. Het kind gaat deze gevoelens enerzijds vermijden en anderzijds compenseren. Zo ontstaat een vorm van onverschilligheid, uitingen als “Ik heb er geen zin in, maakt mij allemaal niks uit, dat mag jij doen” en in enige mate het stoertjes gedrag: “Kijk eens wat ik durf en hoe goed ik eigenlijk ben”.

Verbaal sterker

Het kind met NLD is verbaal ingesteld. Dat betekent wat het leren betreft dat verbaal aangeboden leerstof veel beter opgenomen wordt dan leerstof die schriftelijk wordt geboden. Auditieve informatie wordt soepeler verwerkt dan visuele informatie. Een goede gestructureerde, stapsgewijs opgebouwde en mondeling geboden uitleg werkt het beste. Oefening is nuttig en nodig, maar  verbale aansturing is hierbij onontbeerlijk. Het kind kan wel leren om deze aansturing zelf te geven en dit niet meer hardop te doen, maar zachtjes in zichzelf, tot tenslotte met gebruik van innerlijke taal.

Taal en rekeken met NLD

In eerste instantie is leren lezen niet zo makkelijk, maar als het kind de slag te pakken heeft dan gaat het lezen met sprongen vooruit. Met behulp van verbale aansturing kan een eventueel spellingsprobleem goed getackeld worden. Rekenen blijft echter moeizaam, en inzicht in getalstructuren zal nooit echt ontstaan. Het uitvoeren van rekenkundige procedures is wel aan te leren. Vooral taken die minder gestructureerd zijn leveren voor een kind met NLD problemen op. Ze hebben geen natuurlijk gevoel voor volgordes van handelen en oplossen, ze missen continu het overzicht.

 

NLD en taken uitvoeren

Simpele klussen als opruimen, tas inpakken, aankleden en douchen, het verloop van de dag leveren een onverwacht probleem op. Als de taak niet voorgestructureerd is weet het kind niet hoe hij of zij de taak zal aanpakken. Er zal een passieve reactie zijn of een zeer omslachtige onhandige poging. Ook hier biedt verbale aansturing een goed handvat. Het kind kan dit zelf leren, met als startpunt verbale begeleiding van iemand anders. De taak uit handen nemen werkt frustrerend en bevestigt het eigen onvermogen. Van voordoen zal het kind weinig leren, tenzij het voordoen vergezeld gaat van verbale uitleg.

Sociaal gedrag met NLD

Ook sociaal verkeer steunt gedeeltelijk op non-verbale communicatie. Het is juist dit kanaal dat de verfijning geeft aan bedoelingen van mensen, aan hun stemming, hun gevoel. Dit is de informatie die door het NLD kind onvolledig of niet wordt opgenomen. Het gevolg is sociale onhandigheid, die wederom niet passend lijkt bij het verdere niveau waarop het kind functioneert. Situaties waar veel mensen bij betrokken zijn worden niet overzien en dus niet goed ingeschat. Ook hier mist het kind het vermogen om te ordenen. Als reactie zal het kind zich gemakkelijk aangevallen voelen en zich dus (agressief) verdedigen, of het zal situaties vermijden, zich vooral aan de rand van het geheel bewegen. Mensen komen op het kind met NLD minder betrouwbaar over, het kan de ander niet goed inschatten, voelt zich onzeker, afgewezen, heeft het gevoel altijd overal de schuld van te krijgen. Frustratie wordt op vele manieren geuit, geen van die manieren is beslist eigen aan het kind met NLD. Dit kind zal alleen meer frustratie ervaren dan de andere kinderen.

Gerien van der Stam
GZ-Psycholoog (NIP)