|
Natuurlijk ga je er als ouders vanuit
dat je kinderen zullen opgroeien in een stabiele
gezinssituatie. Samen zul je er als ouders alles aan willen
doen om hen een fijne jeugd te bezorgen en die
ontwikkelingskansen te bieden die ze nodig hebben om later
hun plek in te nemen in de volwassen maatschappij. Toch
blijkt dat dit plaatje steeds vaker wordt verstoord. Zeer
veel huwelijken en andere duurzame relaties vallen uit
elkaar voor de kinderen volwassen zijn. Dat alle
betrokkenen, zowel ouders als kinderen, hier gevolgen van
ondervinden spreekt voor zich.
Kinderen binnen een scheiding
Kinderen nemen binnen dit probleem
echter een aparte plaats in. Ze hebben geen stem in een op
handen zijnde scheiding, ze kunnen dit proces niet stoppen
of bevorderen. Ze worden wel geconfronteerd met een
situatie die voor hen dreigend is. Immers ouders zijn voor
kinderen de eerste bron van zekerheid die ze in hun leven
ontmoeten. Al is de sfeer niet altijd optimaal en maken
ouders ruzie, kinderen gaan er van uit dat het weer in orde
komt, een scheiding komt voor hen dus altijd onverwacht.
Zelfs op latere leeftijd wensen kinderen vaak ondanks alles
nog dat hun ouders weer bij elkaar komen, dat het gezin
weer hersteld wordt.
Praktische problemen van een scheiding
Een scheiding stelt kinderen vaak voor
een praktisch probleem. Hoe zal hun leefsituatie er nu uit
zien, bij wie zullen ze wonen en wanneer en hoe zullen ze
de andere ouder ontmoeten. Vragen die veel onzekerheid met
zich meebrengen, vooral ook wanneer kinderen het idee
krijgen dat ze zelf keuzes hierin moeten maken. Kiezen bij
wie je wilt wonen betekent kiezen welke ouder jouw voorkeur
heeft, dus kiezen tussen je vader en je moeder. Dit is een
onmogelijke keuze, want als kind wens je ze beide. Maak
deze keuze dus als ouders zelf en besef daarbij dat
kinderen behoefte hebben aan rust, regelmaat en aan een
vaste woonplek. Regelingen die te vaak wisselen van
verblijfplaats tussen de ene en de andere ouder brengen
veel onrust te weeg. Kinderen leven dan als het ware uit
een koffertje, alsof ze constant op reis zijn.
Kinderen schuldig aan scheiding
Omdat opvoeding vaak de nodige discussie
met zich mee brengt en zo onderwerp kan worden van
echtelijke ruzie voelen kinderen zich schuldig over een
scheiding. Ze hebben de indruk dat ze niet gehoorzaam
genoeg zijn geweest, dat ze te veeleisend waren naar hun
ouders. Schuldgevoel en schaamte kunnen hun verdere
ontwikkeling negatief beïnvloeden. Voor ouders is het
belangrijk om regelmatig te herhalen dat de scheiding niets
te maken heeft of had met de kinderen en dat beide ouders
hen nog even lief en belangrijk vinden.
|
|
Gevolgen van scheiding
Verdriet ervaren van je vader of moeder
is voor een kind ongewoon en maakt daardoor enorm indruk.
Het kan er voor zorgen dat het kind zelf zijn boosheid en
verdriet over de ontstane situatie niet meer kan uiten. Het
wil papa of mama niet nog meer belasten, is bang dat er dan
nog veel meer zaken fout zullen gaan. Spanning zorgt er
soms voor dat kinderen zich jonger gedragen dan hun
kalenderleeftijd. Ze gaan bijvoorbeeld weer in hun broek
plassen, zijn 's nachts niet meer zindelijk, durven niet
meer alleen te blijven etc.
Beide ouders schuldig
De ouder die de scheiding in gang zet,
of het gezin verlaat wordt vaak gezien als de agressor.
Kinderen zullen zich in de regel loyaal opstellen naar
degene die zij als onschuldig ervaren en de ander afwijzen.
In dit proces is juist de houding van die andere ouder van
belang. Het beeld dient in het belang van de kinderen
bijgesteld te worden naar het meer neutrale idee van
“waar twee vechten hebben twee schuld”.
Hulp rondom een scheiding
Op tijd hulp inroepen, zodat kinderen
hun spanningen, boosheid en verdriet goed kwijt kunnen en
ouders leren om binnen deze voor hen lastige situatie
daadwerkelijk in het belang van hun kinderen te handelen is
van groot belang.
Gerien van der Stam
GZ-Psycholoog (NIP)
|
