|
Ach, het zal toch allemaal wel meevallen
en een plagerijtje op zijn tijd hoort er bij. Kinderen
spelen samen, maken ruzie en spelen vervolgens weer samen.
Als kinderen hun eigen problemen oplossen leren ze daarvan.
Sociale vaardigheden doe je vooral op in de dagelijkse
praktijk met alle andere kinderen samen.
Gevolgen van pesten
Dit standpunt klopt in grote lijnen,
maar uitzonderingen doen zich heel regelmatig voor.
Kinderen die systematisch door anderen buitengesloten
worden, uitgescholden of zelf geschopt en geslagen worden,
waarbij lang niet altijd doelmatig wordt opgetreden door
volwassenen. En ook al gaat de kindertijd voorbij en
eindigt deze periode, volwassenen met dergelijke
kinderervaringen hebben laten weten dat zij in hun verdere
leven hinder ondervinden van deze jeugdervaringen. De
impact van pestgedrag is dus groot.
Definitie van pesten
Wat verstaan we dan eigenlijk onder
pesten als er ook plagen is, of grapjes maken. Het antwoord
hierop kan heel simpel zijn. Als iemand te kennen geeft dat
iets onprettig is, dan moet dit gerespecteerd worden.
Doorgaan of betreffende actie herhalen is dus pesten. Om
grapjes kan door iedereen gelachen worden, ook door degene
die onderwerp is van de grap. Als dat niet zo is, gaat het
niet om een grap, dan wordt er gepest. Fysiek geweld
(slaan, schoppen) is nooit toegestaan, niet als actie en
niet als reactie.
Gevoelens van gepeste kinderen
Gepest worden is vervelend, maar vaak
ook beschamend, immers, het overkomt jou, terwijl anderen
er geen last van hebben. Dan moet er dus wel iets mis zijn,
ze zullen jou niet zomaar tot slachtoffer gemaakt hebben.
Met die gedachten vinden kinderen het vaak lastig om met
dit probleem naar een volwassenen te gaan, ouder of
leerkracht. Het verwacht een verwijt, een bevestiging van
het eigen gevoel (mede) schuldig te zijn aan de situatie.
Neem een kind dat dit probleem aankaart dus altijd serieus,
verwijt het geen weerloos gedrag (doe dan ook terug, sla
dan van je af etc.). Bespreek samen hoe je de situatie zou
kunnen aanpakken en doe dit ook. Laat zaken niet op hun
beloop, dan staat dit kind er wederom alleen voor.
|
|
Hulp bij het omgaan met pesten
Behalve uiting kunnen geven aan opgedane
frustratie, kan het voor een kind dat gepest is ook
belangrijk zijn om een aantal vaardigheden aan te leren ter
voorkoming van toekomstige problemen. Training sociale
vaardigheid is dan een heel nuttig middel. Het kind dient
wel te beseffen dat het deze training niet volgt omdat het
schuldig is aan de ontstane situatie, de schuld ligt altijd
bij de agressor. Het gaat om het aanleren van een aantal
vaardigheden die het binnen samenspel met anderen niet op
natuurlijke wijze heeft kunnen leren, maar die wel goed van
pas komen als ze beheerst worden. Natuurlijk is het ook van
belang dat een minder weerbaar kind goed voor zichzelf
leert zorgen en dus voor zichzelf op kan komen.
Hulp vanuit ouders van een gepest kind
Ouders kunnen een kind steunen door naar
de ervaringen van de dag te vragen en daarbij minstens
evenveel belangstelling te tonen voor positieve ervaringen
als voor negatieve ervaringen. Bevestig gevoelens die het
kind beschrijft en beperk adviezen. Bespreek hoe je de
situatie gezamenlijk zou kunnen aanpakken, maar overrule
het kind hierin niet. Dus niet zomaar naar school stappen,
andere ouders aanspreken, andere kinderen aanspreken. Een
gezamenlijke aanpak ondersteunt wederzijds vertrouwen.
Ook hulp voor de pester
Natuurlijk is er ook aandacht nodig voor
het kind dat zelf andere kinderen pest; dit gedrag ontstaat
niet zomaar. Een kind dat pest geeft een noodsignaal af,
het zit niet lekker in zijn vel en heeft hulp nodig. Ouders
van pestkopjes zouden hoe lastig dit ook is problemen onder
ogen moeten kunnen zien, zodat ze er met zorg en aandacht
op kunnen reageren en passende hulp kunnen zoeken. De
omgeving doet er goed aan zich te realiseren dat ook deze
kinderen een probleem hebben en dat zij samen met hun
ouders recht hebben op steun en begrip.
Gerien van der Stam
GZ-Psycholoog (NIP)
|
