Als nare beelden terug blijven komen

Achtjarige Laura zat op de achterbank toen het ongeluk gebeurde, naast haar kleine broertje. Mama zat voorin en gilde heel hard, terwijl papa probeerde te remmen en bij te sturen. Gelukkig kwamen zij er alle vier goed af, niemand raakte gewond. De bestuurder van de andere auto werd eruit geslingerd en lag midden op straat met bloed om zijn hoofd. Hij heeft het ongeluk helaas niet overleefd. Laura is met de schrik vrijgekomen, maar die schrik valt beslist niet mee. Ze heeft er nu, een half jaar later nog steeds last van. ’s Nacht droomt ze van de klap en van de man op straat en het bloed om hem heen. Bovendien durft ze eigenlijk nog steeds niet goed in de auto te zitten en wordt ze wagenziek terwijl dat voor het ongeluk nooit zo was. Moeder komt dan ook hulp zoeken voor Laura want, “Zo kan het echt niet langer”. Wel aarzelt ze over therapie want, zo denkt moeder, herbeleven zal voor Laura heel moeilijk en pijnlijk zijn en ze denkt eigenlijk ook wel dat het een lange weg zal worden voor haar dochter zich weer een beetje vrij van angst kan voelen en lekker zal slapen. 

Tijdens een eerste gesprek kan ik moeder vertellen dat van herbeleving geen sprake hoeft te zijn en van een langdurig traject ook niet. Laura zal enkele afspraken krijgen voor behandeling met EMDR. Er zal haar daarbij gevraagd worden om op hoofdlijnen te vertellen wat er gebeurd is en naar plaatjes in haar hoofd die ze als erg vervelend ervaart. Vervolgens zal ze zich op een van die plaatjes concentreren, terwijl ze door een koptelefoon op haar hoofd piepjes hoort, beurtelings in haar rechter en haar linker oor. Door op deze wijze haar hersenen te stimuleren wordt verwerking op gang gebracht, waardoor de emotionele lading van het nare plaatje verdwijnt. Laura zal zich de gebeurtenis met bijbehorende beelden nog wel herinneren, maar ze zal er niet meer angstig en overstuur op reageren en dus weer rustig kunnen slapen en gewoon in een auto durven stappen.
 

 

Behalve voor het verwerken van schokkende beelden als die van een ernstig ongeluk, kan EMDR ook heel succesvol worden toegepast op de verwerking van andere nare gebeurtenissen. Zo is faalangst veelal ontstaan vanuit een eerste faalervaring die sterk indruk gemaakt heeft en ook aan hyperventilatie ligt regelmatig een eerste ervaring ten grondslag die het probleem verhevigt en in stand houdt. Pestervaringen, ook die uit het verleden, zijn met deze techniek goed te behandelen. Nare gebeurtenissen die als een soort filmpje in het hoofd kunnen worden afgespeeld zijn op deze wijze van hun lading, hun “naarheid”te ontdoen, zodat ze niet of nauwelijks meer van invloed zijn op de angst met bijbehorende vermijding van situatie die ontstaan is.

Er zijn al aardig wat psychologen en psychotherapeuten die zich middels bijscholing deze wijze van behandelen hebben eigen gemaakt. Sommige therapeuten zijn daarbij speciaal opgeleid om de techniek toe te passen bij kinderen. Laura heeft in vier behandelingen haar nare plaatjes kunnen verwerken tot gewone herinneringen. De eerste keer heeft ze het best spannend gevonden, maar het viel haar na afloop reuze mee. Na de sessie was ze moe, maar verder had ze nergens last van. Terugkomen voor de volgende sessies liep dan ook soepel; Laura merkte direct resultaat. Momenteel slaapt ze gelukkig weer lekker en…in de auto zitten gaat steeds makkelijker.

Gerien van der Stam
GZ-Psycholoog (NIP)