Depressie

De meeste mensen kennen wel een volwassene die depressief is. De buurvrouw, een familielid, iemand van sport. Dat naast veel volwassenen ook juist kinderen en jeugdigen kunnen lijden aan een depressie is echter vrij onbekend. Toch komt depressiviteit bij 2-4% van de kinderen op de basisschool en bij 5-8% van de tieners en adolescenten voor. Omdat depressieve kinderen en jongeren lang niet altijd somber zijn, is het herkennen van een depressie of stemmingsstoornis vaak niet zo eenvoudig. Een kind dat altijd met vriendjes speelde, wil opeens alleen zijn en heeft nergens zin in. Een ander kind klaagt regelmatig over buik en- hoofdpijn, is lusteloos en is met geen stok naar school te krijgen. Weer een ander kind is de laatste tijd vreselijk snel geïrriteerd en zoekt snel ruzie.

Signalen van depressie
Vaak kan iemand zelf niet echt verwoorden wat er mis is, het beeld van algeheel passief en ongelukkig zijn overheerst. Signalen die afgegeven worden hebben met vermoeidheid te maken, lichamelijke klachten die niet als zodanig medisch geduid kunnen worden en prikkelbaar, huilerig eventueel driftig gedrag. Soms is er sprake van slapeloosheid, problemen met inslapen, maar er kan ook juist sprake zijn van overmatig slapen.

Erken de depressie
Onderkennen van dit probleem is van groot belang, omdat volwassenen, maar ook kinderen vaak niet zelfstandig uit een depressie komen. Als zij langere tijd in een dergelijke situatie blijven hangen is dit van invloed op hun verdere ontwikkeling en wordt terugkeer naar een meer normaal stemmingspatroon lastig.

Depressie en dood
Binnen een depressie kan een kind, net als een volwassenen zich overmatig gaan bezig houden met de dood. Een ouder kan zich dan afvragen of er gevaar voor zelfmoord dreigt. Doorgaans gaat het om een extreme uiting van ongelukkig zijn en van aandacht vragen voor dit gevoel. Die zorg en aandacht dient wel gegeven te worden, maar reëel gevaar voor zelfmoord dreigt in zo’n geval niet. Als hier twijfel over is, spreek die twijfel dan uit, blijf in gesprek, ook over dit onderwerp. Roep altijd professionele hulp in.

Zorg voor structuur
Vasthouden aan een dagritme met activiteit is juist in geval van depressie heel belangrijk. Structuur, duidelijkheid en blijvende aandacht die zich vooral ook richt op andere onderwerpen en niet alleen op de depressieve gevoelens van de persoon zelf bieden houvast. Ter versteviging van een positief zelfbeeld kunnen bij kinderen en jongeren gespreksgroepen een goede bijdrage leveren. Ook een training sociale vaardigheid kan een goede steun in de rug zijn.

Werken aan de oorzaken
Aan reële oorzaken die tot een depressie hebben geleid kan gewerkt worden. Pestproblematiek dient onderkend te worden en aangepakt. Onverwerkte rouw kan opgepakt worden en plek krijgen. Lastige gezinssituaties als scheiding of een broertje/zusje met een handicap kan bespreekbaar worden gemaakt. Medicatie kan vooral voor volwassenen een goede ondersteuning bieden. Bij kinderen is grote voorzichtigheid geboden.