Geheugen / Aandacht

Je aandacht kunnen richten op belangrijke zaken, informatie kunnen onthouden en waar nodig weer kunnen gebruiken zijn vaardigheden die niet alleen belangrijk zijn binnen het onderwijs, maar die een bepalende succesfactor vormen in het hele dagelijks leven.

Informatieverwerking
Zowel geheugen als concentratievermogen hebben te maken met de wijze waarop we informatie verwerken. Alle informatie komt kortstondig via onze zintuigen ( ogen, oren, neus, tong, huid) in onze hersenen binnen. Al op dat eerste moment vindt er een schifting plaats en wordt belangrijk gescheiden van onbelangrijk. Hier speelt ons concentratievermogen een rol. We richten onze aandacht en geven daarmee aan dat die informatie waarop wij ons richten van belang is en dus vastgehouden moet worden. De overige informatie wordt direct verwijderd en speelt verder geen rol meer.

Korte- en langetermijngeheugen
De geselecteerde informatie wordt vervolgens opgenomen in het korte termijn geheugen, waar we in staat zijn om het korte tijd vast te houden en te gebruiken. Vervolgens wordt dat deel wat echt van belang is verder in verband gebracht met reeds bekende informatie en zo opgeborgen in het lang termijn geheugen. Vanuit die plaats kunnen we er verder over beschikken, mits we de informatie natuurlijk zo hebben opgeborgen dat we die op logische wijze kunnen terugvinden.

Gevolgen van slecht concentratievermogen
Als het concentratievermogen slecht ontwikkeld is zijn we niet of minder in staat om onze aandacht te richten, om dus de aandacht bij het werk te houden. Zo kunnen we dus ook onvoldoende bepalen op grond waarvan een eerste selectie van informatie plaats moet vinden en raken we al in een heel vroeg stadium informatie kwijt. Ook kan iemand gemakkelijk overprikkeld raken, dus een te veel aan informatie selecteren, waardoor de uiteindelijke schifting voor blijvende opslag niet doelmatig kan plaatsvinden.

Slecht geheugen
Als er sprake is van een slecht geheugen bedoelen we meestal dat de wijze waarop informatie opgeborgen wordt, dus in verband wordt gebracht met reeds aanwezige informatie niet voldoende logisch en bewust gebeurt. Men kan zich dan iets niet meer herinneren en heeft ook geen idee via welke andere informatie het gegeven weer teruggehaald kan worden. Op een moment waarop die informatie totaal niet meer van belang is, kan het ineens weer paraat zijn.

Geheugen- en concentratietraining
Zowel het ontwikkelen van concentratievermogen als het gebruik van geheugen is te trainen. Daarbij is het belangrijk dat men ontdekt welke zintuigen het best ontwikkeld zijn en welke hulpmiddeltjes gebruikt kunnen worden om informatie zo op te bergen dat die weer op te roepen is als dat gevraagd wordt. Uiteindelijk ontwikkelt ieder een eigen stijl als het om gebruik van geheugen en concentratievermogen gaat.

Leeftijd voor training
Voor kinderen geldt jong geleerd is oud gedaan. Als er al op jonge leeftijd een beroep gedaan wordt op het geheugen, door bijvoorbeeld een boodschap te onthouden, of enkele opdrachten te onthouden en vervolgens uit te voeren, vindt er als vanzelf spelenderwijs een training van het geheugen plaats. Doordacht handelen, nadenken bij wat je doet kan een gewoonte zijn die aangeleerd moet worden op jonge leeftijd. Niet direct kunnen doen wat in je opkomt, maar het juiste moment afwachten traint zowel het richten van de aandacht als de mogelijkheid om iets te onthouden. Het benutten van dit soort mogelijkheden is extra belangrijk als er sprake is van een aandachtstekortstoornis.