Pesten

Ach, het zal toch allemaal wel meevallen en een plagerijtje op zijn tijd hoort er bij. Kinderen spelen samen, maken ruzie en spelen vervolgens weer samen. Als kinderen hun eigen problemen oplossen leren ze daarvan. Sociale vaardigheden doe je vooral op in de dagelijkse praktijk met alle andere kinderen samen.

Gevolgen van pesten
Dit standpunt klopt in grote lijnen, maar uitzonderingen doen zich heel regelmatig voor. Kinderen die systematisch door anderen buitengesloten worden, uitgescholden of zelf geschopt en geslagen worden, waarbij lang niet altijd doelmatig wordt opgetreden door volwassenen. En ook al gaat de kindertijd voorbij en eindigt deze periode, volwassenen met dergelijke kinderervaringen hebben laten weten dat zij in hun verdere leven hinder ondervinden van deze jeugdervaringen. De impact van pestgedrag is dus groot.

Definitie van pesten
Wat verstaan we dan eigenlijk onder pesten als er ook plagen is, of grapjes maken. Het antwoord hierop kan heel simpel zijn. Als iemand te kennen geeft dat iets onprettig is, dan moet dit gerespecteerd worden. Doorgaan of betreffende actie herhalen is dus pesten. Om grapjes kan door iedereen gelachen worden, ook door degene die onderwerp is van de grap. Als dat niet zo is, gaat het niet om een grap, dan wordt er gepest. Fysiek geweld (slaan, schoppen) is nooit toegestaan, niet als actie en niet als reactie.

Gevoelens van gepeste kinderen
Gepest worden is vervelend, maar vaak ook beschamend, immers, het overkomt jou, terwijl anderen er geen last van hebben. Dan moet er dus wel iets mis zijn, ze zullen jou niet zomaar tot slachtoffer gemaakt hebben. Met die gedachten vinden kinderen het vaak lastig om met dit probleem naar een volwassenen te gaan, ouder of leerkracht. Het verwacht een verwijt, een bevestiging van het eigen gevoel (mede) schuldig te zijn aan de situatie. Neem een kind dat dit probleem aankaart dus altijd serieus, verwijt het geen weerloos gedrag (doe dan ook terug, sla dan van je af etc.). Bespreek samen hoe je de situatie zou kunnen aanpakken en doe dit ook. Laat zaken niet op hun beloop, dan staat dit kind er wederom alleen voor.

Hulp bij het omgaan met pesten
Behalve uiting kunnen geven aan opgedane frustratie, kan het voor een kind dat gepest is ook belangrijk zijn om een aantal vaardigheden aan te leren ter voorkoming van toekomstige problemen. Training sociale vaardigheid is dan een heel nuttig middel. Het kind dient wel te beseffen dat het deze training niet volgt omdat het schuldig is aan de ontstane situatie, de schuld ligt altijd bij de agressor. Het gaat om het aanleren van een aantal vaardigheden die het binnen samenspel met anderen niet op natuurlijke wijze heeft kunnen leren, maar die wel goed van pas komen als ze beheerst worden. Natuurlijk is het ook van belang dat een minder weerbaar kind goed voor zichzelf leert zorgen en dus voor zichzelf op kan komen.

Hulp vanuit ouders van een gepest kind
Ouders kunnen een kind steunen door naar de ervaringen van de dag te vragen en daarbij minstens evenveel belangstelling te tonen voor positieve ervaringen als voor negatieve ervaringen. Bevestig gevoelens die het kind beschrijft en beperk adviezen. Bespreek hoe je de situatie gezamenlijk zou kunnen aanpakken, maar overrule het kind hierin niet. Dus niet zomaar naar school stappen, andere ouders aanspreken, andere kinderen aanspreken. Een gezamenlijke aanpak ondersteunt wederzijds vertrouwen.

Ook hulp voor de pester
Natuurlijk is er ook aandacht nodig voor het kind dat zelf andere kinderen pest; dit gedrag ontstaat niet zomaar. Een kind dat pest geeft een noodsignaal af, het zit niet lekker in zijn vel en heeft hulp nodig. Ouders van pestkopjes zouden hoe lastig dit ook is problemen onder ogen moeten kunnen zien, zodat ze er met zorg en aandacht op kunnen reageren en passende hulp kunnen zoeken. De omgeving doet er goed aan zich te realiseren dat ook deze kinderen een probleem hebben en dat zij samen met hun ouders recht hebben op steun en begrip.